DPP – Dijital Ürün Pasaportu: 2027 Uygulamaları
1) AB Yeşil Mutabakatı ve Mevzuat Çerçevesi
Dijital Ürün Pasaportu (DPP): Ürünlerin döngüsel ekonomiye uyumunu sağlamak, yeşil aklama (greenwashing) ile mücadele etmek ve tedarik zincirinde şeffaflığı artırmak için AB tarafından hayata geçirilen temel dijital aracıdır.
ESPR (Sürdürülebilir Ürünler İçin Eko-Tasarım Yönetmeliği): Ürünlerin dayanıklılığını, geri dönüştürülebilirliğini ve tamir edilebilirliğini standartlaştırarak DPP’nin hukuki dayanağını oluşturur.
SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması): Emisyon verilerinin tesis ve ürün bazında hesaplanmasını zorunlu kılar. Gömülü emisyon verileri DPP veri mimarisine entegre edilir.
Esggate ve Dijital Entegrasyon: Kurumların ESG verilerini tek bir merkezde toplayıp EN 18223 standartlarına dönüştürmesini sağlayan veri omurgasıdır.
Modül 2: Uygulama ve Mevzuat Takvimi
2023 – 2025 (Raporlama ve Pilot Uygulamalar): SKDM raporlama dönemi başlamış, AB Komisyonu EN 18223 veri standartlarını ve mimari altyapı çalışmalarını tamamlamıştır.
2026 (SKDM Mali Yükümlülükleri ve Demir-Çelik Standartları): SKDM emisyon doğrulama yükümlülüğü ve mali sertifika mekanizması başlamış, demir-çelik ürün grubuna özel DPP veri standartları kabul edilmiştir.
2027 (Kritik DPP Zorunlulukları – Zirve Yılı): AB pazarına sunulan Elektrikli Araç (EV) ve endüstriyel bataryalar ile Tekstil / Hazır Giyim ürünleri için Dijital Ürün Pasaportu zorunlu hale gelmiştir.
2028 – 2030 (Genişletilmiş Kapsam ve Sanayi Girdileri): Elektronik, deterjan, mobilya, kimyasallar ve SKDM alt imalat sektörleri (otomotiv yan sanayi, makine, beyaz eşya) DPP kapsamına dahil edilmiştir.
Modül 3: DPP Veri Yapısı ve İçerik Bileşenleri
Dijital Ürün Pasaportu, ürüne atanan GTIN, QR kod veya NFC gibi tekil tanımlayıcılar üzerinden 5 temel veri katmanına erişim sağlar:
Kimlik & Menşe: Ürün kodu, üretici bilgileri, üretim tesisi konumu, GTIN ve seri numarası.
Malzeme Bileşimi: Kullanılan hammadde oranları, geri dönüştürülmüş içerik payı ve SVHC (tehlikeli maddeler) beyanı.
Karbon & Çevre: Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) çıktıları, Kapsam 1-2-3 emisyonları, EPD verileri ve su ayak izi.
Tamir & Ömür Sonu: Söküm kılavuzları, yedek parça katalogları, geri dönüşüm ve yeniden kullanım talimatları.
Uyum & Sertifika: CE işareti, ISO 14001 / ISO 9001 sertifikaları ve test raporları.
Modül 4: Şirketler İçin DPP Kurulum Yol Haritası
İşletmelerin 2027 zorunluluklarına uyum sağlaması için izlemesi gereken 4 operasyonel aşama şunlardır:
Mevcut Veri Altyapısı ve Ürün Kapsamı Analizi: İhraç edilen ürünlerin GTIN ve CN kodlarının incelenmesi, ERP, PIM veya PLM sistemlerindeki veri olgunluk seviyesinin belirlenmesi.
Tedarik Zinciri Veri Toplama Mekanizması: Tedarikçilerden malzeme bileşimi, karbon emisyonu ve hammadde menşe verilerini toplamak için izlenebilirlik protokollerinin kurulması.
LCA ve EPD Hesaplamaları: Ürün bazlı Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) yapılarak beşik-baştan-kapıya emisyon değerlerinin doğrulanması ve Çevresel Ürün Beyanı (EPD) verilerinin hazırlanması.
Dijital Pasaport Altyapısı ve Veri Taşıyıcı Entegrasyonu: Verilerin EN 18223 standartlarında yapılandırılarak QR kod veya NFC etiketleri ile ürüne veya ambalaja bağlanması.