AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nda (SKDM) Güncel Gelişmeler ve 2027 Yükümlülükleri

Avrupa Birliği (AB), Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (SKDM) kesin dönem uygulamasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Ticaret Bakanlığı tarafından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) aracılığıyla paylaşılan güncel bilgilere göre, SKDM sertifika fiyatları, emisyon hesaplama yöntemleri, beyan süreçleri ve muafiyet uygulamalarına ilişkin önemli gelişmeler yaşandı.

SKDM Sertifika Fiyatları Güncellendi

Avrupa Komisyonu tarafından 5 Ekim 2026 tarihinde yapılan açıklamayla, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde geçerli olacak SKDM sertifika fiyatı 82,32 avro olarak belirlendi.

2026 yılına ilişkin açıklanan sertifika fiyatları şu şekilde gerçekleşti:

Birinci çeyrek: 75,36 avro
İkinci çeyrek: 75,28 avro
Üçüncü çeyrek: 82,32 avro

Sertifika fiyatları, AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) tahsisatlarının açık artırma kapanış fiyatlarının ağırlıklı ortalaması esas alınarak hesaplanıyor.

2026 yılının dördüncü çeyrek fiyatının 4 Ocak 2027 tarihinde açıklanması öngörülürken, 2027 yılından itibaren sertifika fiyatlarının haftalık olarak belirlenmesi planlanıyor.

Ayrıca SKDM sertifikalarının Şubat 2027'den itibaren ortak merkezi platform üzerinden satın alınabilmesi öngörülüyor.

İlk SKDM Beyanı İçin Son Tarih: 30 Eylül 2027

Avrupa Komisyonu tarafından gerçekleştirilen "SKDM: Politikadan Uygulamaya – Emisyon Hesaplama, Beyanlar ve Sertifikalar" başlıklı bilgilendirme toplantısında, mekanizmanın kesin dönem uygulamasına ilişkin temel süreçler ele alındı.

Toplantıda özellikle emisyon hesaplama yöntemleri, gerçek ve varsayılan emisyon değerlerinin kullanımı, SKDM Kayıt Sistemi, beyan süreçleri ve sertifikaların teslimine ilişkin uygulamalar değerlendirildi.

Bu kapsamda, ilk SKDM beyanının sunulması ve ilgili sertifikaların teslim edilmesi için 30 Eylül 2027 tarihinin ilk yükümlülük tarihi olduğu vurgulandı.

50 Tonluk Muafiyet Eşiğine İlişkin Değerlendirme

Avrupa Komisyonu, SKDM kapsamında uygulanan 50 tonluk kütle bazlı de minimis (asgari muafiyet) eşiğine ilişkin değerlendirmesini de yayımladı.

1 Nisan 2025 – 31 Mart 2026 dönemini kapsayan analiz sonucunda, mevcut 50 tonluk eşiğin, SKDM kapsamındaki ürünlerde bulunan gömülü emisyonların %0,87'sini muaf tuttuğu tespit edildi.

Bu oran, mevzuatta öngörülen %1'lik üst sınırın altında kaldığından mevcut eşik değerinin belirlenen sınırla uyumlu olduğu ortaya konuldu.

İhracatçı Firmalar Açısından Önemi

SKDM kapsamında yaşanan gelişmeler, özellikle Avrupa Birliği pazarına ihracat gerçekleştiren ve düzenleme kapsamındaki ürünleri üreten firmalar açısından önem taşıyor.

Sertifika fiyatlarının güncellenmesi, emisyon hesaplama ve raporlama süreçlerinin belirginleşmesi, firmaların karbon ayak izlerini takip etmelerini ve üretim süreçlerini sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda değerlendirmelerini daha önemli hale getiriyor.

Bu çerçevede firmaların AB mevzuatındaki gelişmeleri takip etmeleri, ürün bazında emisyon verilerini doğru şekilde hesaplamaları ve AB'deki müşterileriyle gerekli veri paylaşımına hazırlanmaları, yeşil dönüşüm süreçlerini destekleyecektir.

Detaylı Bilgi ve Kaynaklar

Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan güncel bilgilere aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Ekim 2026.